Kategoriler
Din ve İnançlar

Allah

Allah (Arapça: ﷲ ), İslam ve diğer Arapça konuşan Ortadoğu orijinli İbrahimi dinlerde tek; zıddı, benzeri ve ortağı olmayan yaratıcının özel adıdır.

“Allah” adı İslamda, kemal, cemal ve celâl sıfatlarının ifade ettiği anlamların tamamını kapsar. Allah ismini aynı anlamda Mizrahi Yahudiler, Bahailer, doğuda yaşayan Ortodoks ve Katolik Hıristiyanlar da kullanırlar. Müslümanlar, Allah lâfzının ardından Celle Celaluhu (C.C.) veya Teâla (Yüce) gibi övücü sözler kullanırlar.

Etimoloji ve tarihsel kullanım


Allah sözcüğünün el-ilah ya da el-laha kelimelerinin hecelerinin zaman içerisinde kaynaşması ile türemiş olduğu düşünülmektedir. İlah sözcüğünün ise Fenike dilinde El’e “parazitik h harfi”nin eklenmesi ile meydana geldiği ifade edilmektedir.

Arapça ile akraba olan dillerde “İlâh” kelimesi benzer şekillerde seslendirilir; İbranice Tanrı anlamına gelen “Eloah אלה”, Keldanice “Laha”, Aramice “Elāhā”, ya da Süryanice “Alāhā” gibi.

Allah veya benzer kelimelerin kullanımına Arabistanda m.ö 5. yy, Babilde ise 1700 yıllarında rastlanmaktadır. Uruklular, Nebatiler ve İslam öncesi Mekkeliler tarafından da kullanılan Allah ismi İslam ile birlikte bir dönüşüm yaşamış, arkadaş, eş ve kız, çocuk gibi eklemelerden arındırılmıştır.

Türk Din İşleri Yüksek Kurulu’nun Dini Kavramlar sözlüğüne göre ‘Allah’ kelimesi; yaratıcının özel ismi olup, kemal (bilgi ve erdem bakımından olgunluk, yetkinlik, erginlik, eksiksizlik), cemal (yüz güzelliği, güzellik),) ve celal (yücelik, ululuk, değer) sıfatlarının içerdiği bütün anlamları içermektedir. ‘Allah’ kelimesi Türkçe’deki “tanrı”, Arapça’daki “ilah”, İngilizce’deki “god”, Almanca’daki “gott”, Farsça’daki “hüda”(خدا) veya başka diğer dillerde ‘Allah’ kelimesi yerine kullanılan bütün kelimelerden farklıdır. Çünkü o kelimeler özel isim olmayıp, cins isimdir ve ‘Allah’ kelimesi ile de aynı anlamı taşımazlar. Yaratıcının adı ikil ve çoğul yapılamaz, bu sebeple ‘Allah’ kelimesi sadece hak ma’bûdu, varlığı zorunlu olan yaratıcıyı ifade eder, başka bir varlığa da ‘Allah’ ismini vermek doğru olmaz. ‘Allah’ isminin ‘adaş’ mahiyette herhangi bir ifadesi de yoktur. Kur’an’da bu konu çeşitli ayetlerle açıklanmıştır ( Meryem Suresi: 19/65 ). Bunun yanı sıra .” İlah ,tanrı , rab ” gibi isimleri “ İlahlar (âlihe), tanrılar, rablar (erbab) ” şeklinde çoğul yapmak mümkündür. Hak veya batıl (inançlar bakımından gerçek olmayan) ma’bûda (Kendisine tapılan varlık) ancak “tanrı, hüda, ilah” denilebilir. İlgili kaynaklarda yer aldığı şekliyle “Allah” isminin farklı köklerden türediği görüşüne karşın, “el-ilah” kelimesindeki hemze olan elifin düşürülmesiyle elde edildiği görüşünün tercih edildiği de ifade edilmektedir.

Yazar Ömer Moğultay

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.