Dünyada dolaşımda ne kadar para var?

Avrupa Merkez Bankası para dağıtıyor, FED para dağıtıyor. Parasal gevşeme ne kadar sürecek, bitecek mi? Dünyada en fazla hangi para birimi dolaşımda? Son dönemin en gözde ekonomik başlıklarından biri Quantative easing, yani parasal gevşeme. Peki dünyada ne kadar kağıt ve madeni para(M0) var. 1971 yılından bu yana dünyadaki kağıt ve madeni para miktarı ne kadar arttı? Ağustos 1971 tarihinden bu yana dünyadaki kağıt ve madeni para miktarının nominal olarak 30 kattan fazla arttığını biliyor muydunuz?Ceplerimizde taşıdığımız hangi para birimi bu süre içerisinde ne kadar arttı?

Para dolaşımı
Para dolaşımı

Grafikte görünen ilk para birimi ABD Doları. 2010 yılı sonunda dünyada 920 milyar dolar var. Bunun üçte ikisinin ABD dışında olduğunu tahmin ediliyor. Ağustos 1971 tarihinde dünyada 171 milyar dolarlık kağıt ve madeni para vardı.

Grafikte kırmız ile gösterilen ikinci para birimi Japon Yeni. Dünyada 86 trilyon yen tutarında kağıt ve madeni Japon Yeni bulunuyor. Bunun ABD Doları karşılığı tam 1 triyon dolar.

Mavi ile gösterilen para birimi de Euro. Son günlerin en çok konuşulan parası. Yine 2010 sonu itibariyle dünyada 840 milyar Euro kağıt ve madeni para var. Bunun ABD Doları karşılığı 1.1 trilyon dolar. Sadece bu üç para birimi dünyadaki toplam kağıt ve madeni paraların yüzde 60’ını oluşturuyor.
Grafikte sarı renkle gösterilen ise Çin para birimi Yuan.

Bu dört para birimi dışında kalan 135 para biriminin dünyadaki toplam kağıt ve madeni para tutarı 5,2 trilyon dolar.

Parasal gevşeme(Qantative easing) nedir ve nasıl çalışır?

Faiz oranlarını düşürerek piyasalarda dönen paranın arttırılamadığı durumlarda, parasal gevşeme modeli kullanılır. Merkez bankalarının bunu yapma şekli, varlıkları satın alarak piyasaya para sürmektir. Teoride bir varlık herhangi birinden alınabilir. Uygulamada ise hazine bonoları ve mortgage bazlı menkul kıymetlerin satın alınması üzerine odaklıdır.

ABD merkez bankası FED’in parasal gevşeme modeli şu şekilde çalışmaktadır: FED öncelikle yeteri kadar nakit para basmakla işe başlar. Daha sonra merkezi hükümetin borçlarının menkul kıymetleştirilmiş hali olan hazine bonolarını, açık piyasa işlemlerinde satın alarak, hükümete yardım paketinde kullanabileceği nakdi sağlar. Bununla birlikte, bankaların bilançolarında yer alan toksik denilen sorunlu varlıkları ve bankaların hisse senetlerini nakit karşılığı satın alır. Yani kısaca hükümetin ve bankaların likiditesini güçlendirir. Bankaların tekrar kredi vermeye başlamasıyla müşterilerin harcamasının yeniden artacağı ve böylelikle talebin artarak ekonominin iyileşmeye başlayacağı öngörülür.

Yazar: Ömer Moğultay

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin