Kategoriler
Tarihi eserler

Gelibolu’da Gezilecek Yerler

Gelibolu Mevlevihanesi

Ülkemizdeki Mevlevihaneler arasında en büyük semahaneye sahip olan Gelibolu Mevlevi hanesi Gelibolu Hamzakoy’da bulunmaktadır. Gelibolu Mevlevi hanesinin ilk banisi ve postnişini dönemin Yeniçeri Ağalarından olan Azade Mehmet Hakiki Dede’dir. Azade Mehmet hakiki dede Konya Mevlana Dergahı’nda 1.Bostan Çelebi’nin müritlerindendir. Konya’da Mevlana dergahında birçok ilim tahsili öğrendikten sonra Gelibolu’ya geri dönüş yapmıştır. Gelibolu’da Mevlevi dersleri vermeye başlayarak bir Mevlevihane yaptırmıştır. Bu sayede Azada Mehmet Hakiki dede sayesinde bu hanede birçok talebe öğrenci yetiştirilmiştir. Bu Mevlevi hanede ise ömür boyu olarak postnişlik yapmaya devam etmiştir.

Gelibolu Mevlevi hanesinin kesin olarak kuruluş tarihi bulunamamıştır. Sultan 3. Mustafa döneminde gerçekleşen 1766 depreminde Gelibolu Mevlevi hanesi büyük hasar görerek sonra tekrardan onarılmıştır. Semahane bölümünün yanında ocaklı köşk, abdest alma yeri, derviş hücreleri, şeyh haremi, divanhane ve kütüphane bulunmaktadır.

1944 yılında vakıflar genel müdürlüğü tarafından satın alınmasıyla birlikte tekrardan onarıma geçirilmiş ve restore edilmiştir. Dedeler mezarlığının doğu kısmından taç kapıdan oluşturulmuş mescit, derviş hücreleri, selamlık ve harem dairesine doğru geçiş sağlanmaktadır. Gelibolu Mevlevi hanesinin mimari yapısı Yenikapı ve bahariye Mevlevihanelerine benzemektedir. Kemer yapılarıyla birbirine bağlanmış olarak 8 kubbeden oluşan iç mekan tasarımı yapılmıştır. Dış mekan ise ahşap bir tavandan meydana gelmektedir. İç kısım ise 44 adet pencere ile aydınlatılacak biçimde tasarlanmıştır.

Gelibolu Mevlevi hanesinin semahane kısmının doğu bölümünde yer alan korinth adı verilen altı sütün halinde taşınan kubbeyle örtülü olan türbe bulunmaktadır. Bu türbede yapıldığı dönem boyunca Mevlevi hanenin postnişliğini yapmış olan Azade Mehmet Dede’nin sandukası yer almaktadır. Gelibolu Mevlevi hanesi son olarak vakıflar genel müdürlüğü tarafından onarılarak 2005 yılında itibaren ülkemizde insanlara ve yurt dışından gelen turistlere ziyarete açılmıştır.

Gelibolu Yarım adası Tarihi Milli Parkı

Genel bilgi

Çanakkale sınırları içinde yer alan Gelibolu yarım adası tarihi milli parkı Gelibolu yarım adasının güney yönünde, Eceabat ilçesini içine alan ve Çanakkale boğazının Avrupa yakasına bağlı bölümde 33 bin hektarlık bir alanı kapsayan tarihi parktır. Birleşmiş milletler milli parklar ve koruma alanları listesine adını yazdırmış ve 1973 yılında kurulmuş tarihi milli park olarak kayıtlardadır.

Gelibolu yarım adası tarihi eserleri

Tarihi milli parkta yer alan Çanakkale meydan muharebeleri adlı eserde bu savunma savaşı hakkında şehitliklerin adlandırılırken tek tek hangi cephede yer aldıkları yazılmıştır. Bu cephe isimleri arşivler halinde hizmete sunulmaktadır. Ağıl dere, Anafartalar, Arıburnu, bahrısefid boğazı, cesaret tepe, cönk bayırı, cönk tepe, Çataltepe, Çanakkale, Erenköy, Ertuğrul, esnay-ı harp, Gelibolu, horhor tepe, in tepe, Kabatepe, kanlı sırt, kanlı tepe, karakaş tepeler, keçi dere, kereviz Dere, kılıç bayırı, Kireçtepe, kirte, koca çimen, Kumkale, Lâpseki, Eceabat, merkez tepe, meskantepe, Orhaniye, ovacık, Seddülbahir, Seddül bahir Kudüs bey tepe, sandıklı tepe, sarı bayır, sığın dere, sığın dere eski hisarlık, soğan dere, soğanlıdere, suvla, tengertepe, toplu hisar, yassı tepe, yeşil sırt, yusufcuktepe, zebnebarın gediği, zığındere cephe isimleri olarak belirtilmektedir.

Milli parkın bulunduğu sınır

Gelibolu yarım adası milli parkının dört bir yanı ege denizi ve Çanakkale boğazı ile çevrilidir. Kuzey yönü ise karasal sınırlar içerisinde yer almaktadır. Çanakkale ilindeki Eceabat ilçesinde bulunan 12 yerleşim birimin 8 ‘i milli park sınırına girmektedir. Bunlar Alçıtepe, behramlı, bigali, büyükanafarta, kilit bahir, kocadere, küçükanafarta, ve seddül bahir yerleşim yerleridir.

Kalan 4 yerleşim yerleri ise ; beşyol, Kumköy, Yalova ve yolağzı dır. Milli park sınırları içerisinde yer almasalar da Çanakkale savaşına ait birçok kalıntı yapılar ve mezar yapıtları bulunmaktadır.

Bir cevap yazın