Kategoriler
Kimdir

Samuel Huntington

Samuel Phillips Huntington (d. 18 Nisan 1927 New York, ABD – ö. 24 Aralık 2008, Massachusetts, ABD) ABD’li siyaset bilimci.

Ölümünden önce Harvard Üniversitesi’ne bağlı John M. Olin Stratejik Araştırmalar Enstitüsünde öğretim görevlisiydi. Aynı zamanda ABD Savunma Bakanlığı’na danışmanlık yapmaktaydı.

Tezleri


“Medeniyetler Çatışması”

Pek çok sayıda çalışmaya imza atmış olmakla birlikte, Türkiye‘de ve dünyanın çeşitli yerlerinde daha çok Medeniyetler Çatışması adlı kitabıyla tanınmaktadır.

Huntington 1988 tarihinde yayımlanan kitabında ülkeler arasındaki çatışmaların ve ülkelerin kendi bünyelerinde yaşanan çatışmaların giderek kültürel ağırlık kazandığını savunmaktadır. Yazar, küreselleşme sürecinde Batı ve diğerleri arasındaki çatışmaların artacağı öngörüsünde bulunmaktadır. Huntington, milli devletlerin 21’nci yüzyılla birlikte artık merkezi siyasi rolünün tamamlandığı görüşüne asla katılmamaktadır.

“Biz kimiz?”

2004 yılında yayımlanan “Biz kimiz? Amerika’nın Ulusal Kimlik Arayışı” (Who Are We – The Challenges to America’s National Identity) başlıklı kitabı da tartışma yaratmıştır. Kitap, medeniyetler çatışması tezini Amerika’nın “içinden” değerlendirmekte, ülkedeki farklı kültürlere ilişkin gözlemini aktarmaktadır. Başta Meksika olmak üzere Latin Amerika’dan gelen göç dalgalarını kaygı verici olarak değerlendirmekte, ABD’nin gerçek milli kimliği olarak kabul ettiği, Avrupalı ilk göçmenlerin Anglo-Sakson-Protestan değerlerine dönüşü önermektedir. Bu yaklaşım, özellikle Latin Amerikalı örgütlerle sol-liberal aydınların tepkisine neden oldu. Huntington’un resmettiği geleceğe dair muhtemel senaryolar, Latin Amerika kökenli göçmenlerin bazı eyaletlerde hakim unsur haline gelip Anglo-Sakson kökenlilerin belli eyaletlerden kaçışını, ABD’nin giderek çift dilli, çift kültürlü bir topluma dönüşümünü içermektedir.

Türkiye tespitleri

Huntington’ın kitaplarında Türkiye’ye de önemli bir yer verildiğine dikkat çekmek gereklidir. Huntington, Türkiye’de Atatürk’ün önderliğinde yaşanan toplumsal değişim sürecini incelemiş, bu konuyu kitaplarında irdelemiştir.

“Değişen Toplumlarda Siyasi Düzen” adlı kitabında Türkiye’yi de bir konu çalışması olarak ele alıp incelemiş olan Huntington, siyasi iktidar tarafından halkın değiştirilmesinin hedeflenerek iktidar yollu gerçekleştirilen bir değişimin ne gibi sonuçlar ortaya çıkaracağı konusuna eğilmiştir.

Huntington, Türkiye’de Atatürk döneminde yaşanan toplumsal değişim ve bu değişimin ürünü kurumsal yapılanma sürecini “Medeniyetler Çatışması” adlı kitabında da ele alıyor. Kitabında Türkiye’ye ayırdığı sayfalarda Türkiye’nin çağdaşlaşmaya direnim gayretleri nedeni ile “kararsız ülke” statüsü kazandığını söyleyen Huntington, siyasal değişimin Türkiye gibi bir ülkede çok tehlikeli olduğuna ve bu gibi uygulamaların “kararsız ülke”ler ortaya çıkaracağına değiniyor. Huntington her ne kadar çağdaşlaşma yanlısı olsa da, bunun doğal bir süreç içinde gerçekleşmesi gerektiğini belirtiyor.

Yazar Türkiye’yi, Atatürk devrimleri ile çağdaşlaşma çabalarına karşı direncin halen süre gelmiş olmasının kendisinde bıraktığı izlenim ile kararsız bir ülke olarak, kendisinin tasavvur ettiği ve belki de uygulamaya dökmek istediği bir Batı / Konfüçyus-İslamcılık ittifakı karşıtlığı tabanlı kurgusal fay hattının diğer tarafında bir karşıt olarak müstakbel müttefiklerine göstermek çabasındadır.

Eleştiri


Düşünceleri, tartışılmakla beraber özellikle ABD’de etkilidir. Almanya’dan siyaset bilimci Harald Müller ve Gazi Çağlar’ın Huntington’a yönelik eleştirileri bulunmaktadır. Ünlü Fransız bilim adamı Olivier Roy da Huntington’ın çalışmasını teorik ve metodolojik olarak birçok açıdan eleştirmektedir.[kaynak belirtilmeli] Bassam Tibi ise Huntington’un Medeniyetler Çatışması tezini kendi yorumuyla savunan Avrupalı aydınlar arasında kabul edilmektedir.

Eserleri


  • The Soldier and the State: The Theory and Politics of Civil-Military Relations (1957).
  • The Common Defense: Strategic Programs in National Politics (1961).
  • Political Order in Changing Societies (1968).
  • American Politics: The Promise of Disharmony (1981).
  • The Third Wave: Democratization in the Late Twentieth Century (1991).
  • The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order (1996).
  • Who Are We? The Challenges to America’s National Identity (2004).

Yazar Ömer Moğultay

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.