Uzmanı olmayanlar için ABD borsaları. Wall Street nasıl çalışır?

Uzmanı olmayanlar için ABD borsaları. Wall Street nasıl çalışır? Nasıl işlem yapılır? Dow Jones, Nasdaq, S&p 500 ne zaman ve nasıl oluştu?

Yaklaşık 15 trilyon dolara yaklaşan piyasa değeri ile ABD hisse senedi borsaları dünyanın en büyükleridir. Dünyanın küreselleşmesi ile birlikte borsalarda yaşanan hareketler diğer borsaları etkilemektedir. Büyüklüğü ve işlem gören şirketler bakımından Wall Street ise İMKB dahil tüm küresel borsaları çeken bir lokomotif gibidir adeta. Wall Street yükselirken diğer borsalarda da yükseliş olma ihtimali artar. Wall Street düşerken de dünyayı bir panik havası kaplar. Yani Wall Street hapşırdığında, dünya borsaları nezle olur.

Peki bu kadar önemli borsaları nasıl ve nereden takip etmeli? Wall Street’e nasıl yatırım yapılır? İşte uzmanı olmayanlar için ABD hisselerine yatırım…

NASIL YATIRIM YAPARIM?

ABD şirketlerinin hisselerini alıp satabilmek için uluslararası piyasalarda işlem yapabilen bir aracı kurumda hesap açmak gerekir. Hesap açıldıktan sonra aracı kurumun kullandığı uygulamalara göre ya telefonla ya da internet üstünden hisse emirleri verilebilir. Örneğin Apple şirketinin hissesini almak istediğinizde alım satıma aracılık edebilecek bir yerli aracı kurumu arayıp, almak istediğiniz hissenin adını ve almak istediğim miktarı söylemem yeterli olur. Tabii ki işlemlerin hepsinin dolar üstünden yapıldığını da vurgulamam gerekir.

İŞLEM SAATLERİ:

Wall Street’te seans yerel saatle 9:30’da Türkiye saati ile de 16:30’da başlar. İşlemler yerel saatte 16:00’ya Türkiye Saati ile 23:00’e kadar devam eder.

İMKB’den farklı olarak seans öncesi işlemler ve seans sonrası işlemlerde de hisse alınıp satılabilir. Normal seans kapanışından 4 saat sonra ve seans açılmadan 2,5 saat önceye kadar da hisse senedi işlemleri yapılabilir.

Seans öncesi işlemler (TSİ): 14:00 – 16:30
Seans(TSİ): 16:30 – 23:00
Seans Sonrası işlemler(TSİ): 23:00 – 03:00

TAKİP EDİLMESİ GEREKENLER:

DOW JONES SANAYİ ENDEKSİ (DOW 30): Charles Dow tarafından 1896 yılında oluşturulmuştur. Dünyada en fazla takip edilen hisse senedi endeksidir. ABD’nin en büyük ve öncü şirketleri arasından seçilen 30 şirketin fiyat ağırlıklı ortalaması şeklinde oluşturulur.

STANDARD AND POOR’s 500 (S&P 500): 1957’de oluşturulan endeks ABD’deki öncü 500 şirketi kapsar. Piyasa değeri ağırlıklı olduğu ve DOW 30’a göre daha fazla şirket içerdiği için daha kapsamlı bir endeks olarak görülür. S&P 500’ün alt endeksleri olan bankacılık endeksi, temel maddeler endeksi gibi sektör endeksleri de yakından takip edilir.

NASDAQ BİLEŞİK ENDEKSİ (NASDAQ): Hisse senetlerinin sadece elektronik olarak işlem gördüğü Nasdaq borsasının gösterge endeksidir. New York Borsası’da bulunan ve “pit” denen, alıcılarla satıcıların yüzyüze anlaştığı geleneksel yapı Nasdaq’ta bulumaz. 1995 yılından beri varolan endeks yaklaşık 3000 şirketi kapsar. Teknoloji şirketleri ağırlıkta olduğu için Nasdaq teknoloji endeksi olarak da bilinir.

DOLAR KURU: ABD’de yapacağınız işlemler dolar üzerinden olacağı için DOLAR/TL kurundaki oynamalar karınızı etkileyecektir. Dolar kuru yükselirken karınız artacak, dolar değer kaybederken de edilen kar azalacaktır.

HANGİ ÜRÜNLERDE İŞLEM YAPABİLİRİM:

HİSSE SENETLERİ: Normal şirket hisseleridir. Eğer aracı kurum izin veriyorsa açığa satma işlemi de yapılabilir.

BORSA YATIRIM FONLARI (ETF): İMKB’de bulunan ancak çok az işlem gören ETF’ler, ABD’de çok sık kullanılmaktadır. ETF’ler herhangi bir endeksi yada stratejiyi takip eden yatırım fonlarıdır. Fona katılım payı borsada hisse senedi şeklinde işlem görür. Sayıları 7000’e yaklaşan ETF’ler sayesinde çok değişik piyasalara, çeşitli stratejilere farklı kaldıraç oranlarında işlem yapmak mümkün olur. Borsa yatırım fonları ile tahvillere, VIX oynaklık endeksine, emtiaya,gelişen ülkelere, sektörlere, büyük ve küçük şirketlere topluca yatırım yapmak mümkündür. Ters ETF’ler sayesinde piyasanın düşüşüne yatırım yapmak imkanı da vardır. ETF’lerde işlem yapmanın hisse senedi işlemlerinden farkı yoktur.

BİLGİLERE VE VERİLERE NEREDEN ULAŞIRIM?

Finance.yahoo.com ve finance.google.com size ABD endekslerine ve hisse fiyatlarına hızlı erişim imkanı verir. Şirketlerin bilançolarına ve tarihsel fiyatlarına bu sitelerden erişilir. Her iki web sitesi de canlı zamanda fiyat gösterdiği için en güncel bilgiye erişmiş olursunuz. Bu sitelerde örnek portföyler oluşturarak gerçek para ile trade etmeden önce “kağıt üstünde” işlem yapıp ABD piyasalarına alıştırma yapabilirsiniz.

Yazar: Ömer Moğultay

Kim ki bize anlatır kendini? Hatırlatmıyorsa bir kişi kendini unuttu diye kınamamalı hiçbir kimseyi.

Düşüncenizi belirtin